Mar 02

Hemen hemen bütün iktisatçıların meslekte öğrendikleri ilk şey iktisat kelimesinin anlamıdır. Bu konuda her hocanın farklı bir yoğurt yiyişi vardır. Kimisi bir fıkra anlatarak başlar işe, kimisi sığ bir tanımla özetler ve geçer, kimi de öyle ayrıntıya girer ki iş içinden çıkılmaz bir hal alır.

Aslında iktisadın tanımını yapmak sancılı bir iştir. Çünkü ortak bir tanım bulunmamaktadır. Kaldı ki iktisadın bir bilim olup olmadığını dahi tartışma konusu yapanlar bulunmaktadır.

Kendi adıma okudukça, öğrendikçe iktisadın tanımını yapmakta zorlandığımı hissediyorum. Bu çaresizlik nedeniyle ben de (benim hocalarımın da yaptığı gibi) bu bilimi tanımlamaya başlamadan önce küçük bir alıntı yapmak istiyorum.

Hintliler karanlık bir ahıra bir fil getirip koymuşlardı. Fili merak eden bir çok kişi oraya toplandı. Karanlıkta fili görmek mümkün olmadığı için, her biri elini dokundurarak fili tanımaya çalışıyordu.

Birinin eline filin hortumu geçti. Dedi ki: ‘Bu fil bir oluğa benziyor.’
Başka birinin eli filin kulağına dokundu. Fil ona yelpaze gibi göründü.
Birisi elini filin ayağına sürünce, ‘Filin şekli sütun gibi’ dedi.
Bir diğeri elini hayvanın sırtına değdirdi ve ‘Bu fil bir taht gibi’ dedi.

Böylece, zanları yüzünden sözleri birbirine uzak düştü. Oysa ellerinde bir mum bulunsaydı hepsi aynı şeyi göreceklerdi.[1]

Devamını oku »

~ Cengiz Aytun \\ tags: , , , , , , , , , , ,

Tem 05

Bilindiği üzere Adam Smith kendi kendini düzenleyen sistemin, ya da klasik modelin üç özelliğinin altını çizmektedir.

  1. Özgürlük: ürünleri, emek ve sermayeyi mübadele etme hakkı.
  2. Kişisel çıkar: Kişinin kendi işini takip edip başkalarının kişisel çıkarına başvurma hakkı.
  3. Rekabet: Mal ve hizmetlerin üretim ve mübadelesinde rekabet etme hakkı.

Devamını oku »

~ Cengiz Aytun \\ tags: , , , ,

Mar 22

İktisadi düşünce tarihi bir ölü iktisatçılar resmi geçidi midir? Dünya tarihindeki temel dönüşümlere paralel olarak iktisadi düşüncenin gelişimine dair bir farkındalık olmadan iktisat öğretilebilir mi? Adam Smith ve J.M. Keynes dışında iktisatçı olmadığını zanneden, iktisatın sadece klasik, keynesçi ya da paracı görüşten ibaret olduğunu düşünen, talep edilen miktarı etkileyen faktörlerin beş tane olduğunu sanan ve bunları gökten inmiş ilahi ve değişmez bir gerçek olarak kabul eden iktisatçılar yetiştirmek istiyorsak neden olmasın?

Devamını oku »

~ Cengiz Aytun \\ tags: , , , , , ,